Tarih : 2026.05.11 13:58:22

Azmin Elinden Ne Uçan Kurtulur Ne de Kaçan

“AZMİN ELİNDEN NE UÇAN KURTULUR NE DE KAÇAN.”

TÜRKİYE, 2025 YILINDA HAVA SAHASI KULLANIMINDAN 33 MİLYAR 550 MİLYON LİRALIK REKOR BİR GELİR ELDE ETTİ.

Kendimizi bildiğimiz yaşlardan bu yana yukarıdaki deyimi kullanırız. Buradaki kurtulmayı da isteğe göre iki yönlü de kullanırız. Ya ‘kurtulur’ deriz, ya da ‘kurtulmaz’ Bizim burada sözünü ettiğimiz ‘Azim’ ise rekor düzeyindeki bu gelire etki eden ana unsurlardır. Bunlar nelerdir? Yani deyimde ki Azim’i nereye koyacağız? İşin analizine girmeden, öncelikle o bizlerin “Uçuş Kulesi” dediğimiz havalimanlarındaki o muhteşem binalarda çalışan tüm kontrolörleri kutlamamız gerekir.

Önce bizlere bu bilgiyi veren Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından yayınlanan 2025 yılı Faaliyet Raporu’na bakalım. Buna göre Türkiye’nin hava sahası kullanımından elde ettiği gelir 2024 yılında 21,5 milyar lira seviyesindeyken, geçen yıl yaklaşık yüzde 53 artışla 33 milyar 55 milyon liraya yükseldi. Bu yeni bir rekor.

ÖRNEK OLAY İSTANBUL HAVALİMANI.

Pek ala bu rekora etki eden unsurlar neler? Burada örnek olay genişleyen havalimanı altyapısı ve her geçen gün güçlenen operasyon kapasitesi ile bunun yarattığı transit koridor etkisi olan İstanbul Havalimanı’dır. Çok yakın bir tarihte başlatılan ve dünyada ikinci olan üçlü paralel pist uygulamasının ise hava trafiğindeki yükselişe büyük etkisi oldu. İstanbul Havalimanı’ndaki kapasite düzenlemeleri ve yeni teknolojik gelişimlerin uygulamaya geçmesi etkili oldu. Bunların sonucunda hem iç hat hem de transit uçuşlar için daha kısa bekleme ve daha az gecikmeler yaşandı. İşte tüm bunlar daha fazla seyrüsefer hattının aynı dönemde işlem görmesine imkan verdi.

Alternatif rotalar kullanarak yakıt verimliliği ve zaman kazancı sağladı. Bu da havacılık şirketlerinin hava sahasını ve meydanı daha sık tercih etmesine neden oldu. Bunların yanı sıra Türkiye’nin jeopolitik konumu, ülkeyi doğu ile batı arasındaki hava trafiğinde önemli bir geçiş noktası haline getirdi. Halen sınırlarımızda devam eden savaşların krizleri Türkiye’nin Hava Sahası önemini bir kat daha arttırdı. Güvenlik ve teknolojik argümanların sorunsuz olduğu bir Türkiye hava koridorlarını kullanmak bölgedeki ve kullanma zorundaki ülkelerin tek tercihi oldu.

Bu durum hem hizmet birimi sayısını hem de EUROCONTROL gelirlerini doğrudan yukarıya taşıdı. Sonuçta böylece Türkiye, 'milli maliyet tabanının büyüklüğü endeksi' ne göre EUROCONTROL üyesi 42 ülke içinde 6'ncı sırada yer alırken 'hava sahasına talep' sıralamasında ikinci oldu. Yani bizim mahalle söylemimize göre, azmin elinden ne uçan kurtuldu, ne de kaçan.